سوزان هِلمز (Susan Helms) درجه‌دار نیروی هوایی ایالات متحده (با درجه‌ی Lieutenant General ؛ معادل سپهبُد در ارتش ایران) و فضانورد بازنشسته‌ی ناساست. او اکنون فرماندهِ یگان چهاردهم نیروی هوایی ایالات متحده در پایگاه نیروی هوایی وَندن‌بِرگ در کالیفرنیاست. خانم هلمز در پنج مأموریت شاتل شرکت کرده و بیش از پنج ماه نیز در ایستگاه فضایی بین‌المللی اقامت داشته است. همچنین او به همراه یکی از فضانوردان مرد در طولانی‌ترین راهپیمایی فضایی انجام‌شده تاکنون مشارکت داشته است.

شادی حامدی آزاد

سوزان هلمز در ۲۶ فوریه ۱۹۵۸ (۷ اسفند ۱۳۳۶) در شهر شارلوت کارولینای شمالی متولد اما در پورتلند اورگان بزرگ شد. او در سال ۱۹۸۰ (۱۳۵۹) لیسانس مهندسی هوافضا را از آکادمی نیروی هوای ایالات متحده و پنجسال بعد فوق‌لیسانس علوم هوانوردی و فضانوردی را از دانشگاه استنفورد دریافت کرد. او عضو انجمن زنان هوانورد نظامی، انجمن فارغ‌التحصیلان آکادمی نیروی هوایی، انجمن فارغ‌التحصیلان استنفورد، و انجمن کاوشگران فضا است.

او پس از فارغ‌التحصیلی در نیروی هوایی مشغول به خدمت شد و پس از اخذ فوق‌لیسانس، در آکادمی نیروی هوایی مشغول تدریس علوم هوانوردی شد. همچنین دوره‌ی یک‌ساله‌ی خلبان آزمایشگر را گذراند و در سِمَت مهندس آزمایشگر پرواز وارد پایگاه کُلد لِیک در آلبرتای کانادا شد. زمانی که برای فضانوردی از سوی ناسا برگزیده شد، مشغول مدیریت طرح توسعه‌ی سامانه‌ی شبیه‌ساز و هدایت پرواز برای هواپیمای ۱۸-CF در کانادا بود. او در این مقام، با بیش از ۳۰ هواپیمای مختلف نظامی آمریکایی و کانادایی پرواز کرده است.

خانم هلمز در ابتدای سال ۱۹۹۰ (زمستان ۱۳۶۸) از سوی ناسا برای فضانوردی برگزیده، و یک سال و نیم بعد رسماً فضانورد شد. نخستین پرواز او سوار بر شاتل اندیور از ۱۳ تا ۱۹ ژانویه‌ی ۱۹۹۳ (۲۳ تا ۲۹ دی ۱۳۷۱) بود. هدف اصلی این مأموریت، که دومین پرواز شاتل اندیور به فضا محسوب می‌شد، قراردادن ماهواره‌ی ۲۰۰ میلیون دلاری ردیابی و رله‌ی اطلاعات (TDRS-F) ناسا در مدار بود. یکی دیگر از ابزارهای همراه این مأموریت طیف‌سنج پرتو ایکس گسترده (DXS) بود که ۸۰ هزار ثانیه داده‌ی پرتو ایکس را از چشمه‌های گسترده در ژرفای فضا گردآوری کرد که به پژوهشگران امکان می‌داد به پرسش‌هایی درباره‌ی منشأ کهکشان راه‌شیری پاسخ بدهند.

دومین پرواز سوزان هلمز به فضا سوار بر شاتل دیسکاوری از ۹ تا ۲۰ سپتامبر ۱۹۹۴ ( ۱۸ تا ۲۹ شهریور ۱۳۷۳) بود. هدف اصلی این مأموریت سنجش طراحی و ویژگی‌های عملکردی آزمایش فناوری لیدار در فضا (LITE) با گردآوری داده‌هایی درباره‌ی گشت‌کُره و هوا‌کُره‌ی جوّ زمین بود. (لیدار سامانه‌ی آشکارسازی و سنجش نور است که در هر مکان و شرایطی ممکن است از آن استفاده شود و LITE نخستین آزمایش لیدار در فضا بود.) همچنین دیگر اهداف این مأموریت قراردادن ماهواره‌ی اسپارتان ۲۰۱ در مدار (برای بررسی تاج خورشیدی) و بازیابی مجدد آن، و آزمودن وسیله‌ی جدیدی برای مانورهای لازم در راهپیمایی فضایی بود.

سفر سوم خانم هلمز از ۲۰ ژوئن تا ۷ ژوئیه‌ی ۱۹۹۶ (۳۱ خرداد تا ۱۷ تیر ۱۳۷۵) سوار بر شاتل کلمبیا (مأموریت ۷۸-STS) انجام شد و او در این پرواز فرماندهِ محموله و مهندس پرواز بود. این مأموریت در آن زمان طولانی‌ترین مأموریت شاتل‌های فضایی شد (البته این رکورد را پرواز ۸۰-STS در انتهای همان سال شکست). در این مأموریت، آزمایش‌هایی با پشتیبانی مالی ده کشور و پنج سازمان فضایی انجام شدند؛ ازجمله بررسی اثرات پروازهای فضایی طولانی‌مدت بر فیزیولوژی بدن انسان در تدارک سفر انسان به ایستگاه فضایی بین‌المللی، و ۲۲ آزمایش علوم زیستی و ریزگرانش با ماژول اسپیس‌لب حیات و ریزگرانش (LM2).

چهارمین سفر فضایی سوزان هلمز سوار بر شاتل آتلانتیس از ۱۹ تا ۲۹ مه ۲۰۰۰ (۳۰ اردیبهشت تا ۹ خرداد ۱۳۷۹) انجام شد که مأموریتی ویژه‌ی تعمیر سخت‌افزارهای مهم ایستگاه فضایی بین‌المللی بود. خانم هلمز در این مأموریت مسئولیت اصلی درباره‌ی شبکه‌ی کامپیوترهای شاتل را داشت و همچنین متخصص مأموریت برای ملاقات شاتل و ایستگاه بود.

مأموریت Expeition 2 از ۸ مارس تا ۲۲ اوت ۲۰۰۱ (۱۸ اسفند ۱۳۷۹ تا ۳۱ مرداد ۱۳۸۰) دومین مأموریت اقامت طولانی در ایستگاه فضایی بود و خانم هلمز هم یکی از اعضای این گروه فضانوردان شد که قرار بود در ایستگاه اقامت طولانی‌مدت داشته باشند. خانم هلمز در این مدت مسئولیت انجام برخی آزمایش‌های علمی را بر عهده داشت. او در روز دوم اقامت به همراه فضانوردی دیگر طولانی‌ترین راهپیمایی فضایی (تاکنون) را به مدت ۸ ساعت و ۵۶ دقیقه انجام داد تا تجهیزاتی را به بدنه‌ی خارجی ماژول آزمایشگاه ایستگاه متصل کند. رفت و برگشت این مأموریت با شاتل دیسکاوری انجام شد و خانم هلمز در مجموع ۱۶۳ روز در ایستگاه بود.

خانم هلمز، پس از ۱۲ سال حضور در ناسا و ازجمله ۲۱۱ روز حضور در فضا، در تابستان ۲۰۰۲ (۱۳۸۱) دوباره به نیروی هوایی ایالات متحده بازگشت. او تاکنون فرماندهی بخش‌های مختلفی را در این نیرو بر عهده داشته و مدال‌های مختلفی را هم برای خدمت شایسته در این نیرو دریافت کرده است. خانم هلمز در ابتدای سال ۲۰۱۱ (زمستان ۱۳۸۹) به درجه‌ی کنونی خود در نیروی هوایی رسید.

منبع:کانوت