تلسکوپ های فضایی آینده : هرشل و کپلر

یک تلسکوپ فضایی متعلق به ناسا که به روش نورسنجی و با هدف یافتن سیاراتی مانند زمین حول ستارگان مادر در تاریخ 5 مارس 2009 از پایگاه فضایی کیپ کاناورال در ایالت فلوریدا به فضا پرتاب خواهد شد.

.این تلسکوپ طی سه سال ونیم به بررسی تغییرات نوری حدود 100000 ستاره خواهد پرداخت.وزن آن در حدود 1039 کیلوگرم، اندازه دهانه ورودی آن 4/1 متر وقطر آیینه اصلی آن 95/0 متر ،میدان دید آن 12 درجه ومساحت ناحیه دید آن 105 درجه مربع است.صفحه کانونی آن از 42 عدد CCD  با حساسیت بالا تشکیل شده است.هزینه پروژه حدود 467 میلیون دلار تخمین زده شده است.

اهداف تلسکوپ

- تعیین اینکه چه تعداد سیاره مانند زمین وبزرگتر درون و یا در نزدیکی ناحیه حیات حول ستارگان  از رده های مختلف طیفی خواهد بود.

- تعیین اندازه وشکل مدار سیارات احتمالی کشف شده

- تخمین اینکه چه تعداد سیاره در دستگاههای چند ستاره ای وجود دارد

- تعیین اندازه مدار ،درخشندگی ،ابعاد وچگالی سيارات بزرگتر با دوره تناوب کوتاه

- شناسایی دیگر سیارات احتمالی در مجاورت سیارات کشف شده به روشهای دیگر

- بررسی ویژگیهای ستارگان مادر

روش کشف سیاره فرا خورشیدی

روش مورد استفاده در کشف سیارات فراخورشیدی توسط این تلسکوپ ،عبور احتمالی این اجرام از مقابل قرص ستاره مادر وکاهش نورانیت آن بطور دوره ای، هرچند به مقداربسیار ناچیز است .

احتمال اینکه مدار یک سیاره در امتداد خط دید باشد( تا بتواند جلوی نور ستاره مادر را بگیرد) برابر است با حاصل تقسیم قطر ستاره  بر قطر مدار سیاره.برای یک سیاره هم اندازه زمین با فاصله متوسط یک واحد نجومی که از جلوی ستاره مادر با اندازه خورشید می گذرد این احتمال در حدود 0.47 درصد یا نسبت 1 به 210 است اگر این سیاره فرضی در فاصله 0.72 واحد نجومی(فاصله متوسط سیاره زهره با خورشید) باشد مقدار این احتمال بیشتر ودر حدود 0.65 درصد خواهد بود.اگر ستاره مادر از رده طیفی G  (مانند ستاره تاو قیطس )باشد این سیاره می تواند از لحاظ بسیاری جهات  مانند زمین باشد.علاوه بر این از آنجاییکه سیارات درون یک دستگاه خورشیدی تمایل به این دارند که در یک صفحه باشند احتمال کشف های چندتایی حول یک ستاره مادر بیشتر خواهد بود.برای مثال اگر یک موجود فرازمینی بتواند عبور زمین از مقابل خورشید را مشاهده کند 12 درصد احتمال مشاهده سیاره زهره هم وجود دارد.

با توجه به اینکه مشاهده 100000 ستاره در برنامه کاری این تلسكوپ وجود دارد وبا توجه به احتمال کشف 1 به 210 در مورد چنین سیاراتی ،این تلسکوپ احتمالا" قادر خواهد بود 480 سیاره مانند زمین را کشف کند.

 وضعیت مداری

این تلسکوپ مانند یک ماهواره معمولی دور زمین نمی چرخد بلکه در نقطه ای ثابت ازمداری ویژه نسبت به زمین وخورشید قرار خواهد گرفت.در این حالت تلسکوپ می تواند طی ساعتهای زیادی بدون وجود  تاثیرات منفی زمین ونورهای ناشی از جو همین طور اختلالات گرانشی زمین به نورسنجی بپردازد.این تلسکوپ هر 372 یکبار دور خورشید می چرخد.

تلسکوپ برای بررسی ناحیه ای از آسمان در صورت فلکی دجاجه(ماکیان) که خارج از صفحه منظومه شمسی است برنامه ریزی شده است.دلیل انتخاب این ناحیه این است که اجرام کمربند کوییپر و کمربند سیارکها از این ناحیه عبور نمی کنند که جلوی نور ستارگان مورد بررسی را بگیرند.

برای کسب اطلاعات بیشتر به آدرس زیر مراجعه نمایید:

http://kepler.nasa.gov/

                                                             تلسکوپ فضایی هرشل

این تلسکوپ فضایی با همکاری آمریکا و آژانس فضایی اروپا در16 آوریل سال 2009توسط موشک آریان 5به فضا فرستاده خواهد شد .وزن آن در هنگام پرتاب 3300 کیلوگرم وابعاد آن 7.5*4*4 متر است. این تلسکوپ مجهز به چند طیف سنج تصویر برداری و نورسنجی بسیار دقیق با نامهای HIFI,SPIRE,PACS می باشد.

مدت زمان عملیات آن بین 2 تا 3 سال در نظرگرفته شده است.آیینه آن دارای 3.5 متر قطر می باشد واز این لحاظ دارای بزرگترین قطردر میان تلسکوپهای موجود فرستاده شده به فضا می باشد.تلسکوپ در طول موجهای بلند به مطالعه شکل گیری عالم به ویژه نقاط سرد و دور دست عالم خواهد پرداخت.این تلسکوپ در محدوده مادون قرمز دور تا ناحیه با طول موج کمتر از میلی متر(از 60 تا 670 میکرومتر) کار می کند وقادر خواهد بود به مطالعه نواحی از عالم بپردازد که توسط غبارهای بین کهکشانی دیدن آنها توسط تلسکوپهای دیگر غیر ممکن است. این تلسکوپ طی دو مرحله و بعد از گذشت حدود 4 تا 6 ماه در نقطه دوم لاگرانژی سیستم خورشید- زمین(L2) در فاصله حدود 1.5 میلیون کیلومتری زمین قرار خواهد گرفت.نهایتا"این تلسکوپ بعد ازگذشت حدود 6 ماه دریافت فرمان از زمین وعملیات تصحیح مداری، در حالت عملیاتی قرار خواهد گرفت.

مشاهده ابرهای گازی وتوده های غباری که محل تولد ستارگان جدید می باشد و  بررسی قرصهای گازی اطراف ستارگان که محل وجود سیارات احتمالی می باشد از برنامه های  آن اعلام شده است.ظاهر عالم در ناحیه ای که توسط این تلسکوپ بررسی خواهد شد با آنچه که در ناحیه نور دیدگانی مشاهده می شود بسیار متفاوت است.بسیاری از اجرام عالم مانند توده های ابر وغبارآنقدر داغ نیستند که در نواحی دیدگانی یا مثلا" اشعه ایکس یا اشعه گاما تابش کرده وقابل رویت باشند از طرف دیگر، بسیاری از اجرام داغ مانند ستارگان که دارای درخشندگی در ناحیه دیدگانی طیف هستند هم در پشت لایه های تیره کننده ابر وغبار پنهان شده اند.

تلسکوپهای زمینی بدلیل وجود جو اطراف زمین که جذب کننده این پرتوهاست قادر به مشاهده عالم در این بخش از طیف نیستند.

گفتنی است نام این تلسکوپ در ابتدا FIRST   ( مخفف کلمات Far InfraRed and 

 Submillimetre Telescope ) بود که اکنون نام هرشل برای آن انتخاب شده است.ویلیام هرشل ستاره شناس انگلیسی است که در حدود سال 1800 میلادی به وجود پرتوهای مادون قرمز به عنوان قسمتی از طیف الکترومغناطیسی پی برد.

برای کسب اطلاعات بیشتر به آدرس زیر مراجعه نمایید:

http://herschel.jpl.nasa.gov 

بادهاي مريخي، كاوشگر افسانه‌اي سياره سرخ را زنده كردند!

به گفته دانشمند‌ان ناسا، بادهاي مريخي غبارهاي نشسته روي مريخ نورد «اسپيريت»(روحيه) را كنار زده و در نتيجه خروجي الكتريكي اين كاوشگر افزايش يافته است.

دانشمند‌ان ناسا تاكيد كردند: اين پاكسازي باعث شده كه ذخيره انرژي روزانه اسپيريت تقويت شده و از 210 وات ساعت به 240 وات ساعت افزايش يابد.

مريخ نورد «روحيه» حدود 180 وات ساعت به طور روزانه انرژي مصرف مي‌كند تا بتواند به كار خود ادامه داده و ارتباطات علمي و تحقيقاتي خود را حفظ كند.

ناسا گفت: انرژي تقريبا ميزان قدرت تحت اختيار اين مريخ نورد را دو برابر بيشتر كرده است.

كوليت لوهر ــ يكي از مديران ماموريت اسپيريت در آزمايشگاه پيشرانش جت (JPL) ناسا در كاليفرنيا، اظهار داشت: ما مي‌توانيم از اين انرژي اضافي براي فعاليت بيشتر اسپيريت استفاده كنيم كه براي تحقيقات ما حائز اهميت است.

محققان تصريح كردند: انرژي معمولا يك عامل محدود كننده در تحقيقات مريخي و معمولا در پروژه‌هاي فضايي است، اما در مورد اسپيريت مي‌توانيم با اين انرژي اضافي زمان فعاليت اين مريخ نورد را تا يك ساعت و نيم افزايش دهيم.

اسپيريت در روز 31 ژانويه سال جاري ميلادي به طور موقت و اتفاقي از حركت باز ايستاد كه مهندسان ناسا تصور مي‌كردند كاوشگر كاملا از كار افتاده است، اما چندي پيش به طور غير منتظره دوباره به كار افتاد.

مهندسان ناسا از آن زمان تاكنون به مطالعات خود ادامه دادند تا علت فعاليت مجدد اين كاوشگر مريخي را دريابند ، اين مطالعات نشان داد بادهاي مريخ عامل به كار افتادن مجدد اسپيريت است.

مريخ‌نورد «روحيه» (SPIRIT) و كاوشگر دوقلوي آن موسوم به «فرصت» (OPPORTUNITY) كه به ترتيب در 14 دي و 5 بهمن ماه سال 82 بر خاك اين سياره سرخ فرود آمدند، ماموريت ابتدايي سه ماهه خود را در ماه‌هاي فروردين و ارديبهشت 83 با موفقيت به پايان رساندند اما دوام و عمر طولاني غير منتظره اين دو كاوشگر ناباورانه به دانشمندان امكان داده كه همچنان به كاوش‌هاي خود در سياره سرخ ادامه دهند.

مسیر رصدی ماهواره امید ایران

در روزهای چهارشنبه و پنجشنبه ۲۳ و ۲۴ بهمن ۸۷

دریافت اطلاعات کامل

رصد مسیر ماهواره امید در مدار

برنامه ، رأس ساعت 19:30 ، 16 بهمن ماه با سخنرانی  آقای نجف ، مدیریت

 مرکز مطالعات و پژوهش هاي فلکي ـ نجومي و بحث پیرامون فعالیتهای این مرکز آغاز شد.

مرکز مطالعات فلکی – نجومی در شهریور سال 1376 تأسیس شد و جمعی از فضلای حوزه ی علمیه و علاقه مند به دانش ستاره شناسی را تحت پوشش خود قرار داد.از جمله فعالیت های این مرکز ، تأمین ابزار و تجهیزات لازم نجومی ، برگزاری کلاسهای آموزشی ، همکاری دو جانبه در طرح رصدخانه ی ملی ایران ، ارتباط با شبکه های اینترنتی ، ارائه ی نرم افزارهای نجوم اسلامی ، برگزاری 3 دوره مسابقه ی سراسری نجوم که چهارمین دوره ی آن در اردیبهشت 88 برگزار خواهد شد و... می باشند.درسال 1382 زمینی به وسعت 36 هکتار در جنوب استان قم به منظور ساخت یک مجتمع علمی – پژوهشی لحاظ شد که فاصله ی آن تا مکان تعیین شده برای احداث رصدخانه ی ملی ، کمتر از 10 کیلومتر می باشد. این مرکز همچنین با همکاری استانداری قم ، در زمینه ی کاهش آلودگی نوری مذاکراتی ترتیب داده اند.

دومین سخنران کنفرانس ، جناب آقای دکتر رضا منصوری ، استاد دانشکده ی فیزیک دانشگاه صنعتی شریف ، مجری طرح رصدخانه ملی ایران و همچنین دبیر علمی کنفرانس سخنرانی پربار خود پیرامون رصدخانه ی ملی ایران و اهمیت کاهش آلودگی نوری را ایراد نمودند .

در ابتدا در مورد نجوم در گذشته و امروز صحبت شد و اینکه در قدیم به جای واژه ی نجوم یا ستاره شناسی ، از واژه ی هیئت استفاده می شده و منجمان را بعضا افرادی می دانستند که به تعبیر امروزی به خرافات و طالع بینی روی می آورده اند.سپس با نمایش تصاویر ویژه ، انفجار بزرگ یا مهبانگ و اتفاقات پس از آن به صورت اجمالی شرح داده شد.همچنین به دوران تابش و عصر تاریک نیز اشاراتی شد و این نکته نیز تصحیح شد که برخی بر این باورند در ابتدا و در زمان مهبانگ ، نور وجود داشته در صورتیکه اینچنین نبوده و اتفاقاتی افتاده که پس از آن نور ایجاد شده است.در ادامه به تلسکوپهای در حال ساخت در دنیا از جمله تلسکوپ ELT اروپا که دارای 670 آینه ی 1 متری می باشد اشاره شد.همچنین تلسکوپهایی با عنوان hyper telescope در حال ساخت هستند که طی 20 سال آینده بهره برداری از آنها پیش بینی می شود. مروری بر کیهانشناختی ارسطویی ، عبدالرحمان صوفی ، رصدخانه شیراز و تبریز نیز صورت گرفت و شخصیتی با نام محمودخان قمی معرفی شد، که گویا اولین فرد ایرانی است آموزش دیده در زمینه نجوم مدرن است  وی عبور سیاره ی زهره را به ناصرالدین شاه نیز نشان داده است و هنگامی که از او درخواست ساخت رصدخانه ی سلطنتی ایران راکرد جواب شاه این بود که تو جوانی خام و بی تجربه ای و پول را نباید صرف هوا کرد!

اما پیرامون رصدخانه ی ملی و ارتباط آن با آلودگی نوری ، همین نکته کافی است که وجود نور در نزدیکی این مکان زحمات چندین ساله مسئولین را به هدر خواهد داد.برای احداث رصدخانه ی ملی ، پس از بررسی های متعدد ، 4 نقطه ی جنوب استان خراسان ، قم ، کاشان و کرمان  در کشور مشخص شد و در نهایت به این نتیجه می رسند که آسمان کاشان و به ویژه قم نسبت به دو شهر دیگر از تلاطم جوی کمتری برخوردار است و جوی آرام را داراست.به این نکته نیز اشاره شد که با همکاری مسولین و تلاش بی وقفه ، ایران می تواند پرچم دار آسمان پاک در 20 سال آینده باشد.

در ادامه دکتر محمد علی رضایی نویسنده ی کتاب " پژوهش در اعجاز علمی قرآن " و پژوهشگر مبحث قرآن و علم سخنرانی خود را ارائه نمودند.

در قرآن کریم حدود 310 بار از آسمان ، 461 بار از زمین ، 300 بار روز ، 100 بار شب ، 30 بار از خورشید یاد شده است. مباحث علمی قرآن در کل به 4 دسته تقسیم می شوند: 1- اشارات علمی 2- شگفتی های علمی 3- اعجازهای علمی قرآن 4- نظریه پردازی علمی قرآن

سپس حجت الاسلام و المسلمین حسینی ، مشاور استانداری قم سخنرانی خود را آغاز نمودند.

>

اولین کنفرانس آلودگی نوری در سال 1955 در کشور ایتالیا برگزار شد .آلودگی نوری در واقع عملی غیر اخلاقی است و تأثیرات آن نه تنها شامل حال منجمان می شود، بلکه موجب بهم خوردن سیستم امنیتی بدن انسان و به خطر انداختن زندگی موجودات زنده می شود.یکی از عامل های ایجاد آلودگی نوری ، افزایش جمعیت است .همچنین رشد صنعت در کشورهای جهان سوم و درحال توسعه نیز موجب افزایش آلودگی نوری شده است. عدم فرهنگ سازی در این زمینه نیز موجب مشکلاتی را فراهم کرده است.

صبح روز 5 شنبه 17 بهمن ، ادامه ی کنفرانس آلودگی نوری را شاهد بودیم که با سخنرانی جناب آقای دکتر سپهر اربابی پیرامون طرح رصدخانه ی ملی ایران آغاز شد.

>

جناب آقای دکتر محمد تقی میرترابی ، استاد دانشگاه الزهرا ، دیگر سخنران سمینار ،  با موضوع پارامتر دید یا seeing بودند.

>

در ابتدا در مورد کیفیت آسمان و قدرت تفکیک ستارگان دوتایی صحبت شد که در صورت حضور آلودگی نوری چه تأثیرات نا مطلوبی در ارائه تصویر مورد نظر خواهد داشت.هنگامیکه نورهای اضافی به آسمان می تابند و به لایه های جوی برخورد می کنند ، دوباره باز می گردند و همین موجب ایجاد آلودگی نوری و پدیده هایی چون گنبد نوری می شود.همچنین بهتر است به جای استفاده از لامپ های موسوم به گازی و خیاری ، که طیف بسیار گسترده ای دارند ، از لامپهای سدیم کم فشار زرد رنگ استفاده شود ، زیرا علاوه بر مصرف انرژی کمتر ، عمر بیشتری دارند و به دلیل داشتن طیف مناسب ، منجمان با استفاده از فیلترهای ویژه ، قادر به حذف آن هستند.در مورد رصد خانه ی ملی ایران ، تأکید شده که در شعاع 5 کیلومتری رصدخانه،  آلودگی نوری می بایست حذف شود.همچنین شهرهای اطراف این مکان به ویژه اصفهان نیز در کاهش آلودگی نوری منطقه باید همکاری لازم را به عمل آورند.

جناب آقای دکتر شاهین حیدری ، استاد دانشگاه تهران ، پیرامون نور و روشنایی در طراحی و معماری سخنرانی خود را ایراد نمودند.

ابتدا در مورد گازهای گلخانه ای و تأثیرات آن از جمله افزایش دما ، دی اکسید کربن ، شکستن یخ های قطبی و...صحبت شد.پیشنهادات برای کاهش آلودگی نوری:برنامه ریزی دقیق و علمی ، استفاده از منابع تجدید پذیر انرژی و... روشنایی در شهر یک عامل تهدید کننده است که کنترل آن در دایره قدرت مسئولین و نه افراد می باشد.اصول روشنایی شهری:کنترل نحوه چیدمان و چگونگی استفاده از روشنایی فضاهای شهری ، حد استفاده از روشنایی ، ایجاد آسایش بصری ، توجه به روشنایی مفید ، توجه به اصل تأثیر و کارآمدی ، توزیع دقیق روشنایی بدون هدر دادن انرژی ، استفاده از لامپ های با دوام و کم مصرف .آلودگی نوری در واقع روشنایی نا خواسته ای است که در طی آن بیش از حد نیاز نور تولید می شود و پدیده های آزاردهنده ای چون خیرگی را ایجاد می کند .روشنایی تند زاویه ای :روشنایی آزار دهنده ای که خواب و آسایش ساکنین ساختمان مقابل را مورد تهدید قرار می دهد .

سپس دکتر میبدی در مورد سنجش از دور با استفاده از تصاویر ماهواره ای سخن گفتند.

>

قراردادی با نام معاهده ی آسمان باز وضع شده که در آن هر کشوری می تواند هر ابزاری که می خواهد را در مدار زمین قرار دهد و اگر کشوری این توانایی را نداشته باشد جزو کشورهای کور محسوب می شود.در ادامه انواع ماهواره ها از قبیل :هواشناسی ، مخابراتی ، مطالعاتی ، تحقیقاتی ، جاسوسی ، تعیین موقعیت(GPS) مورد بررسی قرار گرفتند.برای تصویر برداری از زمین در شب می بایست از ماهواره های راداری استفاده کرد زیرا عکس برداری به وسیله ی آنها به روز و شب یا پوشش های جوی بستگی ندارد.تنها ماهواره ای که تاکنون می تواند اطلاعات خود  را در شب دریافت کند ، ماهواره ی DMSP وزارت دفاع امریکاست که یک نقشه آلودگی نوری در اختیار ما قرار می دهد و موجب سهولت در انتخاب سایت های رصدی می شود.

قراردادی با نام معاهده ی آسمان باز وضع شده که در آن هر کشوری می تواند هر ابزاری که می خواهد را در مدار زمین قرار دهد و اگر کشوری این توانایی را نداشته باشد جزو کشورهای کور محسوب می شود.در ادامه انواع ماهواره ها از قبیل :هواشناسی ، مخابراتی ، مطالعاتی ، تحقیقاتی ، جاسوسی ، تعیین موقعیت(GPS) مورد بررسی قرار گرفتند.برای تصویر برداری از زمین در شب می بایست از ماهواره های راداری استفاده کرد زیرا عکس برداری به وسیله ی آنها به روز و شب یا پوشش های جوی بستگی ندارد.تنها ماهواره ای که تاکنون می تواند اطلاعات خود  را در شب دریافت کند ، ماهواره ی DMSP وزارت دفاع امریکاست که یک نقشه آلودگی نوری در اختیار ما قرار می دهد و موجب سهولت در انتخاب سایت های رصدی می شود.

در بعدازظهر  ۱۷ بهمن جناب مهندس مصلحی فارغ التحصیل الکترونیک از دانشگاه آلمان و از کارشناسان شرکت نورگستر سخنرانی خود را ایراد کردند.و به مباحثی از جمله استفاده از نور برای زیبا سازی شهر ها و نیز استفاده و بررسی انواع لامپها پرداختند.

سپس جلسه پرسش و پاسخ با حضور کارشناسان نیز برگزار شد .

در پایان نیز به شرکت کنندگان در همایش گواهی حضور در دوره با امضای آقای نجف و دبیر علمی همایش آقای رضا منصوری داده شد.

دانشمندان ناسا و معماي فراموشي اسرارآميز مريخ‌نورد!
ناسا اعلام كرد:
كاوشگر«اسپيريت» پس از يك دوره فراموشي دوباره به كار افتاد

مقامات آژانس فضايي آمريكا (ناسا) اعلام كردند: مريخ نورد «اسپيريت» (روحيه) پس از يك دوره حاد فراموشي دوباره به حالت عادي بازگشته و به كار افتاده است.

 اين فضاپيماي كهنه‌كار كه مدتي به شكل اسرار آميز دچار فراموشي شده بود، در هفته جاري دوباره به كار افتاد. كنترل كنندگان اسپيريت هنوز مطمئن نيستند كه در روز 25 ژانويه سال جاري چه اتفاقي براي اين مريخ نورد افتاده كه از آن روز به بعد نتوانست طبق دستورالعمل‌هاي روزانه، عمليات خود را كه از جمله آنها يك جابجايي كوتاه مدت بوده است، انجام دهد .

به گفته مهندسان ناسا، اين مريخ نورد همچنين در اين مدت دچار فراموشي شده بود، چرا كه ديگر شرح فعاليتهاي خود را در بخشي از حافظه‌اش به ثبت نرسانده بود.

گفته مي‌شود كه اين بخش از حافظه اسپيريت براي ذخيره اطلاعات در زماني كه مریخ نوردخاموش است، به كار مي‌رود.

مهندسان ناسا اظهار كردند كه در حال حاضر هيچ توجيهي براي اين رفتار اسپيريت وجود ندارد، اما در حال حاضر دوباره فعاليت طبيعي خود را از سر گرفته است.

آنها تاكيد كردند: در اين لحظه هنوز نمي‌دانيم كه آيا اين مشكل باز هم اتفاق خواهد افتاد يا نه چون نمي‌دانيم كه علت آن يك عامل كيهاني بوده و يا ناشي از تحليل رفتن سخت‌افزاري مريخ نورد بوده است.

جان كالاس ــ مدير اين پروژه ــ در آزمايشگاه پيشرانش جت (JPL) ناسا در كاليفرنيا، اظهار كرد: ما به دقت مشغول بررسي اوضاع هستيم، اما هم اكنون «اسپيريت» به حالت عادي بازگشته است.

منبع:ایسنا

تمدن های هوشمند در فضا

به گفته دانشمندی در ایندبورگ حیات و تمدن های هوشمند در سیارات دیگر وجود دارند و احتمالا شمار آنها به هزاران می رسد.کشف بیش از 330 سیاره در خارج از منظومه شمسی که در سال های اخیر رخ دا، به تعیین موارد احتمالی وجود حیات در فضا کمک کرده است.بر اساس تخمین صورت گرفته در پژوهشی تازه در کهکشان ما حداقل 361 و حداکثر 38 هزار مورد تمدن های هوشمند وجود دارند.

این پژوهش در نشریه بین المللی آستروبیولوژی (Astrobiology - اخترزیست شناسی) منتشر شده است.با این حال حتی با در نظر گرفتن رقم حداکثر احتمال ایجاد ارتباط میان این جهان های بیگانه کم است.هرچند تخمین های کلی درباره احتمال وجود زندگی هوشمندانه در جهان امری نادر محسوب نمی شود اما ارائه آمار و ارقام در این باره با حدس و گمان توام بوده است و اخیرا حدس هایی از احتمال وجود یک تا رقمی نزدیک به یک میلیون مورد زندگی هوشمند مطرح شده است.

دانکن فورگان، مجری طرح پژوهشی در دانشگاه ادینبورگ می گوید: "[محاسبه موارد احتمالی وجود حیات هوشمن در فضا] روندی است که در آن [موارد] ناآگاهی خودمان را می شماریم."آقای فورگان پژوهش خود را از طریق شبیه سازی انجام داد؛ او کهکشانی شبیه به کهکشان ما را شبیه سازی کرد و منتظر ماند تا بر اساس مدل فرضی، و با اتکا به وجود سیاره های فراخورشیدی (exoplanets) منظومه هایی جدید تشکیل شود.سپس شرایطی فرضی را بر مدل ایجاد شده تحمیل کرد؛ او ابتدا مشکل بودن ایجاد حیات و امکان تکامل حیات موجود را در نظر گرفت و به عدد 361 جامعه هوشمند در کهکشان رسید.در مدل دوم اینطور فرض شد که حیات به راحتی ایجاد می شود اما برای رسیدن به هوش با مشکل مواجه است، که بر اساس این سیسیتم او وجود 31513 گونه دیگر حیات را تخمین زد.در سناریوی آخر او شرایطی را در نظر گرفت که بر اساس آن امکان انتقال حیات از یک سیاره به سیاره دیگر در اثر برخورد شهاب-سنگ ها وجود دارد که فرضیه ای پرطرفدار در توجیه چگونگی ایجاد حیات بر روی کره زمین محسوب می شود.بر اساس این سناریو هم شمار جوامع هوشمند ایجاد شده 37964 مورد برآورد شد.

با این وجود در این تخمین ها هنوز عواملی بر اساس حدس وجود دارند.بعنوان مثال زمان میان تشکیل یک سیاره تا اولین جرقه های حیات، یا از زمان پدیدار شدن اولین نشانه های حیات تا ایجاد تمدن های هوشمند که از عوامل تعیین کننده اساسی در صحت این مدل هستند مشخص نیست.آقای فورگان می گوید برای این عوامل باید زمین را بعنوان شاخص متوسط فرض کرد: "مهم است که درک کنیم تصویری که ساخته ایم هنوز ناقص است."
"حتی اگر حیات خارج از کره زمین وجود داشته باشد ممکن است لزوما نتوانیم با آن تماس بگیریم و به هیچ وجه ندانیم که به چه شکلی می تواند باشد.""حیات در دیگر سیارات مکن است به اندازه کره زمین متنوع باشد و ما نمی توانیم پیش بینی کنیم که حیات بر روی دیگر سیارات چه شکلی دارد یا چگونه رفتار می کند."

فضاپیمای CoRoT کوچترین سیاره فراخورشیدی خاکی را یافت. سیاره ی فراخورشیدی CoRoT-Exo-7b در فاصله ی بسیار نزدیکی نسبت به ستاره ی خود قرار گرفته است.ستاره شناسان حدس می زنند که دمای حاکم بر این سیاره بین 1000 و 1500 درجه سانتی گراد باشد و احتمالا سطح آن آکنده از گدازه های آتش فشانی و بخار آب است.گذر این سیاره از جلوی ستاره ی خود و ایجاد تغییر در نورانیت آن باعث شد که فضاپیما سیاره را  آشکار سازد. ستاره مورد نظر در فاصله ی 140 پارسک از زمین قرار دارد.

این کشف ، گام موثری در جهت شناخت سیاره ی ماست .تا کنون حدود 330 سیاره فراخورشیدی کشف شده که بیش تر آنها ، سیارات غولپیکر گازی ، مانند مشتری و نپتون هستند.چگالی سیاره در حال بررسی می باشد:ممکن است مانند زمین ، خاکی و آکنده از گدازه های آتش فشانی باشد و یا در دسته ای از سیارات قرار گیرد که آب و خشکی در آنها به طور یکسان وجود دارد.با توجه به اندازه گیری دمای این سیاره ، می بایست مکانی بسیار داغ و مرطوب باشد.آشکارسازی سیارات کوچک دشوار است و معدود سیارات فراخورشیدی که تاکنون کشف شده اند قابل مقایسه با جرم سیاراتی چون زمین ، مریخ ، زهره و عطارد می باشند.بیشتر روش های استفاده شده به منظور یافت سیارات ، غیر مستقیم و وابسته به جرم سیاره هستند.فضاپیمای COROT قادر است به طور مستقیم اندازه ی سطح یک سیاره را اندازه گیری کند.اخترشناسان می گویند این کشف ، به این دلیل مهم است که حضور سیاراتی با جرم کم را نشان داده است.فضاپیمای COROT که شامل یک تلسکوپ 27 سانتی متری است در دسامبر 2006 به فضا پرتاب شد و به منظور شناسایی کوچکترین تغییرات در نورانیت ستارگان نزدیک طراحی شده است.هدف اصلی این مأموریت ، جستجوی سیارات فراخورشیدی و مطالعه ی ساختار درونی ستارگان است.

پرتاب «ديسكاوري» يك هفته به تعويق افتاد

آژانس فضايي آمريكا (ناسا) اعلام كرد: زمان پرتاب شاتل «ديسكاوري» حداقل يك هفته به تعويق خواهد افتاد.

 ماموريت STS-119 «دیسکاوری» به ايستگاه فضايي بين‌المللي در ابتدا براي روز 12 فوريه در سال 2009 برنامه‌ريزي‌ شده بود ولي مديران ناسا در طول عمليات بازبيني آمادگي «ديسكاوري» براي پرواز تصميم‌ گرفتند كه تا پيش از 19 فوريه اين پرواز را انجام ندهند.

به گفته مقامات ناسا، علت اين تاخير دادن وقت بيشتر به مهندسان براي تجزيه و تحليل مشكلات احتمالي در يك دريچه است كه نقش كنترل جريان سوخت به داخل موتورهاي اصلي «ديسكاوري» را بر عهده دارد.

اين دريچه يكي از سه دريچه‌اي است كه هيدروژن گازي را از موتورها به سمت مخزن سوخت خارجي هدايت مي‌كند.

يكي از چنين دريچه‌هايي پس از ماموريت شاتل «اندیوور» در ماه نوامبر گذشته آسيب ديده بود.

به همين خاطر مهندسان ناسا تصميم گرفتند كه براي احتياط دريچه‌هاي «ديسكاوري» را خارج و به دقت بررسي و معاينه كرده و سپس دوباره نصب كنند.

برنامه شاتل فضايي با جلسه‌اي در روز 10 فوريه همراه خواهد شد كه در آن جلسه اين تجزيه و تحليل‌هاي فني مورد ارزيابي قرار خواهد گرفت.

در روز 12 فوريه مديران ناسا و پيمانكاران بازبيني آمادگي پرواز شاتل را نهايي خواهند كرد.

«ديسكاوري» قرار است يك ماموريت 14 روزه انجام دهد كه هدف از آن تحويل چهارمين و آخرين مجموعه صفحات خورشيدي به ايستگاه فضايي و همچنين تكميل ستون پشتيبان اين آزمايشگاه مدارگرد است.

منبع:ایسنا

ایران در سال جهانی نجوم

با گذشت یک ماه از آغاز سال جهانی نجوم، اقدامات بسیاری در سطح جهانی انجام شده،اما سهم ایران از این موفقیت‌ها چیست؟

سازمان آموزشی،علمی و فرهنگی یونسکو به همراه اتحادیه بین‌المللی نجوم، سال 2009 را سال جهانی نجوم نامیده‌اند. گمانه‌زنی‌ها برای برگزاری سال جهانی نجوم از سال 2003 آغاز شد، تا این‌که در سال 2007 به برنامه‌ریزی و تهیه نقشه راه و سال 2008 به فراهم کردن مقدمات و آماده‌سازی اختصاص یافت. با آغاز سال 2009، سال جهانی نجوم رسما آغاز شد و به مرحله اجرا در آمد، تا این‌که در سال 2010 مورد ارزیابی قرار گیرد.

آن‌چه تاکنون تمامی رسانه‌ها به آن اذعان دارند، موفقیت فراتر از انتظار برگزاری سال جهانی نجوم نسبت به سال‌های جهانی ریاضی و فیزیک در همین ابتدای کار است. برگزاری سال جهانی نجوم باپشتوانه 6 ساله و برنامه‌ریزی دقیق و مدون، نمونه بسیار خوبی از فعالیت‌های جهانی است، فعالیت‌هایی که نیازمند تدبیر و دوراندیشی است که مسئولان برگزاری سال جهانی نجوم خوب به آن واقفند.

دورنمایی که سال جهانی نجوم به دنبال آن است؛ کمک به شهروندان سراسر جهان برای کشف دوباره جایگاه خود در کیهان از دریچه آسمان روز و شب و هم‌چنین، ایجاد حس شخصی شگفتی و کشف در میان مردم است. دلیل انتخاب سال 2009 برای برگزاری سال جهانی نجوم نیز سالگرد 400 امین سال رصد تلسکوپی گالیله است.

در این سال پروژه‌های مختلفی با همکاری عامل‌های ملی، سازمان‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای‌ در سراسر جهان برگزار می‌شود. سال جهانی نجوم تاکنون توانسته با همکاری 136 عامل برگزاری ملی و 33 عامل سازمانی به همراه همکاری 91 وب‌سایت اطلاع‌رسانی ملی، فعالیت‌های سال جهانی نجوم را ساماندهی و اطلاع‌رسانی کند. انجمن نجوم ایران نیز عامل برگزاری رسمی سال جهانی نجوم در ایران معرفی شده که وب‌سایت www.astronomy.ir را برای اطلاع‌رسانی این سال اختصاص داده است.

پروژه‌های جهانی، منطقه‌ای، ملی و محلی، انواع پروژه‌های در نظر گرفته شده برای برگزاری سال جهانی نجوم هستند. از این بین، پروژه‌های جهانی به سبب دربرگیری بالای آنها مورد حمایت و اطلاع‌رسانی کامل کمیته برگزاری سال جهانی نجوم قرار می‌گیرد. پروژه‌های سال جهانی نجوم، پروژه‌هایی هستند که حداقل در راستای یکی از 8 هدف سال جهانی نجوم قرار دارند. اهداف سال جهانی نجوم عبارتند از:

افزایش آگاهی علمی؛
ترویج فراگیر دانش نو و تجارب رصدی؛
استحکام انجمن‌های نجومی در کشورهای در حال توسعه؛
پشتیبانی و ارتقای آموزش‌های علمی رسمی و غیر رسمی؛
فراهم کردن تصویری مدرن از دانش و دانشمند؛
کمک به شبکه‌های نو و تقویت شبکه‌های موجود؛
ارتقای توازن دانشمندان زن و مرد در تمامی سطوح و ترویج دربرگیری وسیع‌تر اقلیت‌های علمی و حرفه‌های مهندسی؛
کمک به حفاظت از میراث فرهنگی و طبیعی جهان از دریچه آسمان تاریک و اماکن نجومی تاریخی.

سال جهانی نجوم پروژه‌های جهانی خود را به دو گروه پروژه‌های بنیادی و پروژه‌های ویژه تقسیم کرده است؛ پروژه‌های بنیادی شامل 11 پروژه است که کمیته برگزاری سال جهانی نجوم، آنها را طرح‌ریزی، ایجاد، ساماندهی و اجرا کرده است. پروژه‌های بنیادی، عناصر کلیدی موفقیت سال جهانی نجوم در جهان هستند و پس از اتمام سال جهانی نجوم مورد ارزیابی قرار می‌گیرند تا میزان اثربخشی سال جهانی نجوم مورد ارزیابی قرار گیرد.

اما پروژه جهانی ویژه، پروژه‌ای است که از سوی منجمان آماتور یا حرفه‌ای در سراسر جهان به صورت مستقل، طرح‌ریزی و پیشنهاد می‌شود و در صورت موافقت کمیته برگزاری سال جهانی نجوم، برای تکمیل دستاوردهای سال جهانی نجوم پذیرفته می‌شود. تا امروز 9 پروژه جهانی ویژه معرفی شده و بدین ترتیب، مجموع پروژه‌های جهانی (ویژه و بنیادی) به عدد 20 می‌رسد.

سهم مشارکت مستقیم ایران در میان این 20 پروژه، مدیریت بابک امین‌تفرشی بر پروژه ویژه «جهان در شب» و هم‌چنین پروژه ویژه «صلح ستارگان» است که تمامی موسسان و سازماندهندگان آن، ایرانی هستند. در ادامه به بررسی چند پروژه جهانی سال جهانی نجوم می‌پردازیم که مخاطب ایرانی دارد و عملیاتی شده است....

بارش های هیدروکربن عامل تشکیل دریاچه در تیتان

اخیرا فضاپیمای کاسینی ، تصاویری  از قطب جنوب تیتان گرفته که نشانه هایی از حضور دریاچه در این قمر را آشکار می سازد . این نشانه ها در تصاویری که سال گذشته از همین منطقه گرفته شده بود دیده نشده اند.با مشاهده ی ابرهای گسترده در تصاویر ، دانشمندان به این نتیجه رسیده اند که دریاچه های تیتان در نتیجه ی یک باران شدید ایجاد شده اند و  توزیع پذیری ، اندازه و حضورشان ناشی از شرایط آب و هوایی و تغییرات فصلی این قمر است.اما می بایست مخازن بزرگ زیرزمینی مانند چاههای مایع در تیتان وجود داشته باشند.این مایعات آب نبوده بلکه هیدروکربن های بسیار سرد ، مانند متان می باشند.

سالها دانشمندان کاسینی تصور می کردند که نواحی تیره رنگ اطراف قطب شمال و جنوب تیتان ممکن است دریاچه های حاوی مایع باشند.کاسینی با بررسی  سطح این قمر،  نقشه ای کلی از آن تهیه کرده است که در زیر می بینید:

مشاهدات نشان داد که ذخایر متان مایع  در نیمکره شمالی تیتان ، بیشتر از نیمکره ی جنوبی آن است.مناطق حاوی دریاچه در قطب شمال تیتان، 510000 کیلومتر مربع – تقریبا 40 درصد بزرگتر از بزرگترین دریاچه ی زمین  وسعت دارند.

مطالعات جدید نشان داده اند که متان مایع در سطح تیتان به اندازه ی کافی وجود ندارد تا اتمسفر غلیظ این قمر را به مدت 10 میلیون سال نگه دارد.با توجه به بررسی داده های گذشته می بایست مخازن متان زیرزمینی نیز وجود داشته باشد.

نقشه ای از دو نیمکره شمالی و جنوبی تیتان

منبع:آسمان پارس

سیاه چاله ها و جرم بسیار زیاد آنها همواره موضوعی جذاب و پرمخاطب برای منجمان حرفه ای و حتی آماتورها به شمار می رود. اکنون تلاش گروهی از دانشمندان رازهایی از چگونگی رشد بسیار سریع این اجرام را آشکار ساخته است.

این پرسش كه "چگونه سیاهچاله هایی كه در قلب كهكشان هایی مانند کهکشان ما در كمین نشسته اند به سرعت و تا این حد بزرگ شدند؟" معمایی بود كه به دنبال كشف سیاهچاله های کاملا رشد کرده و پرجرمی که توسط كهكشان های بسیار جوان در ابتدای تاریخ جهان محاصره شده اند، ‌مطرح گردید.

«کریس کاریلی» (Chris Carilli) از رصد خانه ملی نجوم رادیویی در نیو مکزیكو  به همراه تعدادی از همکارانش، چهار كهكشان را كه كمتر از 2 میلیارد سال پس از انفجار بزرگ بوجود آمده اند مورد مطالعه قرار دادند. کاریلی هنگام ارائه نتایج مطالعات خود در جلسه  انجمن نجوم آمریكا گفت: "در مركز هر چهار كهكشان سیاهچاله ای وجود دارد که از هر جرمی که تا کنون در عالم مشاهده شده سنگین تر است، که ما جرم سیاهچاله مورد نظر را حدود 20 میلیارد برابر خورشید برآورد می کنیم."

 از سوی دیگر به نظر می رسد كهكشان میزبان در مقایسه با كهكشان های امرزوی كه سیاهچاله ای همسان را در دل خود پنهان كرده اند، با جرمی متوسط شروع به انبساط نموده است و این فرضیه را  پیشنهاد می کند كه "در توالی آفرینش ابتدا سیاه چاله ها بوجود آمده اند و بعد کهکشان ها."

در آخر آنها دریافتند که اگر هسته اولیه تشکیل دهنده سیاهچاله ها از  انقباض و انباشتگی ابرهای گازی حجیم و یا رمبش ستارگان ناشی شده باشد، سیاهچاله های متولد شده از آنها برای اینکه تا این حد بزرگ شده باشند بایستی در مراحل ابتدایی پیدایش با سرعت بسیار شگرفی رشد کرده باشند.  

منبع:مجله نجوم

رييس آژانس فضايي روسيه اعلام كرد: از سال 2009 به بعد ديگر توريست فضايي شخصي نخواهيم داشت!

ناسا آزمايش مي‌كند: پرواز بي‌صداي جت‌هاي مافوق صوت!

پوکي استخوان، فضانوردان را به شدت تهديد مي کند!

همان گونه که از اخبار مختلف مطلعید مرکز مطالعات و پژوهشهای فلکی نجومی

با همکاری شرکت شید سپهر آسیا اقدام به برگزاری "نخستین کنفرانس آلودگی

نوری و عوارض جانبی "  در سال جهانی نجوم کردند.در این راستا به منظور تبیین

برنامه های کنفرانس همایش و کارگاه مقدماتی کنفرانس طی روزهای 16 و 17

بهمن در قم برگزار می شود.

بدینوسیله از اعضای  محترم خانه نجوم دعوت می شود جهت شرکت در همایش

وکارگاه به خانه نجوم مراجعه کنند.

ضمنا اعضا جهت شرکت از تخفیف ویژه بهره مند خواهند شد.

برنامه اجرایی همایش و کارگاه به شرح زیر می باشد:

جدول برنامه های همایش وکارگاه مقدماتی کنفرانس آلودگی نوری

مکان: قم- منطقه جمکران –مجتمع یاوران حضرت مهدی (عج)-سالن کنفرانس مجتمع

سفر الکترون‌ها با‌ نانوشاتل‌ها!

كشف وجود ذرات پيش ماده تاريك! اخترشناسان مطرح كردند:

احتمال اختفاي ماده تاريك در كوتوله‌هاي سفيد!!